Zondag 6 oktober 2019

Foto van Gerd Altmann via Pixabay

Overweging door Jan van de Sman bij Habakuk 1, 2 t/m 4; 2, 1 t/m 4 en Lucas 17, 5 t/m 10

Habakuk is ten einde raad en de wanhoop nabij. De koning had het waanzinnige idee om in opstand te komen tegen de overheersende machten. De profeten hadden nog zo gewaarschuwd, dat zo’n opstand een ramp zou worden. En inderdaad, de Babyloniërs hadden gereageerd met grof geweld, verwoestingen, en deportaties. Het land is nu één grote chaos.

Mensen bevechten elkaar, recht en regels worden verdraaid, iedereen graait en doet maar wat. Habakuk is diep geschokt in zijn geloof en vertrouwen. Waar is de God die op zou komen voor zijn volk, die Israël nabij zou zijn en zou koesteren als zijn eigen kind? Hoe kan God doof zijn voor het hulpgeroep van zijn getrouwen en hun gebeden negeren? Hoe kan al die ellende Hem onverschillig laten? ‘Ik zal er zijn’ is toch zijn naam Habakuk weet het niet meer. Zijn gebed wordt één lange aanklacht, zijn hulpgeroep een schreeuw om een reactie van God.

Hoelang Habakuk ook moet roepen en schreeuwen, hij blijft geloven in een God die niet lijkt te bestaan. Hij houdt vol, staat op de uitkijk en speurt naar een reactie. En …hij krijgt antwoord. Gods antwoord komt niet van ver, niet vanuit een andere wereld, maar klinkt als een stem diep in zijn hart. Een visioen overvalt hem, indringend, zijn hart is er vol van. Een veel belovend visioen, dat nooit verloren mag gaan! Hij moet het opschrijven, voor alle tijden en volkeren. Het is een visioen van een nieuwe werkelijkheid, van een wereld waar, - wie niet oprecht van hart is- , weg kwijnt en waar de rechtvaardige zal leven door zijn geloof…. De kracht van Gods aanwezigheid overweldigt hem. Een bron van nieuw leven bruist in zijn binnenste. Vol geloof gaat hij de confrontatie aan met de wantoestanden, vol vertrouwen kiest hij partij voor kwetsbare mensen.

In het evangelie van Lucas gaat het gesprek van Jezus met zijn leerlingen ook over de kracht van geloven in een visioen. De leerlingen beseffen dat hun geloof niet veel voorstelt en vragen Jezus om meer geloof. Ze denken waarschijnlijk aan geloofsonderricht of zo iets. Maar bij Jezus gaat het niet over kennis van geloofsinhouden. Hij heeft het over een geloof waarvan een klein beetje al de kracht geeft om moerbeibomen in zee te storten, bij wijze van spreken. Jezus verkondigt een geloof dat als een rotsvaste overtuiging, als een heilig visioen je de weg wijst in het leven. Hij heeft het over een kern waar alles om draait.

Jezus ziet zijn leerlingen vol onbegrip denken over de kleinheid van mosterdzaadjes en het gewicht van zware moerbeibomen. Hij probeert het nog op een andere manier te verduidelijken. En vertelt over een knecht die niet welkom is aan tafel zolang er nog werk aan de winkel is. Wat zou Jezus daar nou mee bedoelen? Hij geeft er geen uitleg bij. Roept Jezus ons op om plichtsgetrouwe, onderdanige knechten te zijn? Hoe is dat te rijmen met de verhalen over Gods grenzeloze gastvrijheid? Het gaat hier inderdaad over plichtsgetrouwe onderdanigheid, maar dan wel aan de stem van ons hart. Jezus roept ons op om dienstbaar zijn aan het visioen dat leeft in het diepst van onze ziel. Wie daarin gelooft, zal niet rusten voor het visioen werkelijkheid is geworden.

Op deze manier probeert Jezus ons de ogen te openen voor het visioen van waaruit hij zelf leeft. Hij wil het visioen waarin hij heilig geloof met ons delen. Zijn leven is een en al dienstbaarheid aan de Geest die hem bezielt. Jezus leeft voor de komst van Gods koninkrijk. Hij gelooft in een wereld voorbij alle onrecht en onderdrukking, voorbij alle lijden en dood, een wereld waarin de liefde heerst. Goddelijk inspiratie geeft hem de kracht om deze liefde in zijn leven waar te maken. Waar hij is wordt Gods koninkrijk werkelijkheid. Zijn vertrouwen op Gods liefde geeft hem zoveel kracht, dat hij er niet voor terugschrikt om op weg te gaan naar Jeruzalem, waar de heersende machten hem met de dood bedreigen.

Als Jezus ons oproept om hem na te volgen gaat het niet allereerst over hetzelfde doen als hij, maar over hetzelfde zijn als hij. Jezus navolgen betekent leven vanuit dezelfde bezieling, God wil ook in ons vlees en bloed worden. Ook in ons wil God mens worden, zoals hij mens geworden is in Jezus. Geloven zoals Jezus betekent dat ook in ons leven alles draait om het visioen van een wereld waarin de liefde heerst.

We zijn nu bijna 2000 jaar verder. Het verhaal van Jezus is doorverteld tot op de dag van vandaag. Al die tijd verkondigen de kerken de liefde, maar nog steeds is er geen wereld waarin de liefde heerst. In tegendeel, alles draait om geld, macht en eigenbelang. Nog steeds zetten de machthebbers de wereld naar hun hand ten koste van de kleinen en kwetsbaren. Ook de natuur, het klimaat en de aarde waarop we leven lijken ten onder te gaan aan economisch gewin en consumptieverslaving. Wat hebben we aan een visioen, dat nooit werkelijkheid wordt?

Een visioen is meer dan een hoopvol perspectief voor de toekomst. Het is vooral een kracht werkzaam in het hier en nu. Het geeft richting en betekenis aan ons leven op dit moment. Er gebeurt iets in het diepst van ons wezen. Een bron gaat stromen. Een visioen is als een licht op ons pad, inspireert en geeft kracht. De liefde van de nieuwe wereld komt ons tegemoet , vervult ons met warmte en draagt ons op onze levensweg. Ook al lacht de wereld ons uit, we weten wat ons te doen staat.

Als we, zoals Habakuk, zoeken en uitkijken naar Gods aanwezigheid in onze wereld, krijgen steeds meer oog voor mensen in wie het visioen leeft en werkelijkheid wordt. Het zijn mensen die ons raken in ons hart, mensen die iets uitstralen van het nieuwe leven. In hun omgeving wordt iets tastbaar van de wereld waarop we hopen, bij hen voelen we de warmte van de liefde waarnaar we uitzien. Soms zijn het mensen met een ongelofelijke moed die het opnemen tegen de machten en krachten van deze wereld. Meestal zijn het kleine mensen, die tegen alles in volharden in het goede doen, die onvermoeibaar en met grote vanzelfsprekendheid vanuit liefde leven, mensen voor wie de godsnaam - ‘ik zal er zijn’- een lijfspreuk is geworden.

Als we onze ogen en ons hart openen voor Gods liefdevolle nabijheid in al deze mensen, kan het zomaar ineens gebeuren, dat ook ons hart vol stroomt en het visioen van een nieuwe wereld ons niet meer loslaat. Dan kan het zomaar gebeuren dat het geloof van Jezus ook ons overweldigt en ons hart doet branden, als een licht op onze weg, als een bron van kracht, als een liefde sterker dan lijden en dood. Dan kan het zomaar gebeuren dat het visioen van Habakuk en Jezus ook in ons leven de kern wordt waar alles om draait. Amen

Copyright © 2013. All Rights Reserved.