Overweging 1 december 2019 door Simone Snakenborg

Bij Micha 2, 1-11 en Matteüs 24, 32-44

Eerste viering in de Adventscyclus Klaar voor Kerst

Deze zomer kwam een Duitse kapitein in het nieuws. Niet bepaald een kapitein Haddock-type – je weet wel: die uit Kuifje. Nee, zij, ja zij is 31 jaar oud en heeft lange dreadlocks. Ze voer haar reddingsschip Sea-Watch 3 met veertig uitgeputte vluchtelingen tegen alle verboden in, regelrecht de haven binnen van Lampedusa. Haar moedige daad werd wereldnieuws.

Wat ze vervolgens deed met die bekendheid, is óók opmerkelijk. Ze ging een boek schrijven over … de klimaatcrisis. Het verschijn in februari in het Nederlands en heet ‘Handelen in plaats van hopen’. ‘Ik wil iets positiefs doen met mijn bekendheid’, zei ze.

Ze hoopt dat háár oproep wel wordt gelezen omdat de mensen haar kennen. En dat er iets mee wordt gedaan. Dat we echt iets gaan doen aan de opwarming van de aarde, nu het nog kan. Wij zijn de laatste generatie die nog iets kunnen doen, volgens haar en diverse klimaatwetenschappers.

We weten het zelf maar al te goed. Want in ons land betalen we nu al de rekening voor ons oude leventje. We leven al jaren op de pof. We bouwen, rijden en boeren zodanig dat we de aarde belasten met te veel co2 en andere giftige stoffen. We hebben dat jaren zo gedaan met de gedachte dat er in de toekomst toch wel een oplossing zou komen. We hebben ons afgewend van wat er fout ging. En nu betalen we de rekening.  Er mag niet meer worden gebouwd en boerderijen moeten worden afgebroken.

Met haar boek over de klimaatcrisis is de opstandige kapitein, die Rackete heet – whats in al name – een moderne profetes geworden. Iemand die ons waarschuwt dat ons slechte gedrag zal leiden tot verwoesting en ondergang. Een Micha.

De profeet Micha loopt de komende weken met ons mee op weg van advent naar kerst, van donker naar licht. En donker is het bij Micha. Daar is ie goed in. Hij houdt van klare taal.

In het hoofdstuk dat we lazen, keert Micha zich, net als Rackete, tegen de gezagsdragers. Zij maken er een puinhoop van, want ze praten sociale misstanden goed. Ook richt hij zich tot de priesters en de valse profeten die zich schijnheilig beroepen op Gods belofte, maar er zelf niet naar leven. Ze hebben God op de tong, maar niet in het hart.

Micha waarschuwt ons. Pas op voor die machthebbers met hun snode, bedisselende plannen, voor de clerici en de nep-profeten met hun mooipraterij. Pas op voor hun gekonkel en gekronkel. Want zij zullen ons een tijd bezorgen van verschrikking! Zij verkwanselen ons erfdeel en dan is het voorbij. Klaar, over en uit, einde oefening. En dan dacht je misschien dat de Enige aan ons een belofte had gedaan? Had hij ook, maar niet onvoorwaardelijk. De belofte van God aan de mensen, komt alleen tot vervulling, als wij mensen er iets voor doén. Aldus profeteert Micha. Als wij – vertaal ik – niet alleen hópen op licht, maar ook als licht kunnen léven.

Leven als licht, dat kunnen we alleen als we ook het donker durven te zien in onszelf en om ons heen. Als wij het licht willen ontvangen, dan kan dat alleen als we ons ook open durven te stellen voor onze diepste duisternis: in ons leven, in onze persoonlijkheid en in de wereld om ons heen. De Enige komt ons niet als Superman redden. Wij redden alleen onszelf en elkaar – als wij tenminste het lef hebben onze eigen duisternis te erkennen, deze te omarmen en ermee aan de slag durven te gaan.

‘Maar als wij dan geloven en vertrouwen, komt God ons dan niet te hulp?‘ Dat is een wedervraag die we Micha zouden kunnen stellen. ‘Nee’, zegt Micha. ‘Luister niet naar dat nepnieuws. Het is niet “Stil maar, wacht maar: alles wordt nieuw” Als je wacht, ga je ten onder. Er is werk aan de winkel. De wereld verandert niet zomaar. Wij kunnen de keuze maken zelf te veranderen. En als wij zelf veranderen, zelf lichter worden, dan wordt het op den duur ook licht om ons heen.

De lezing van Matteüs sluit bij deze boodschap aan. De passage die we lazen, komt uit de Rede over de Laatste Dingen. Jezus geeft antwoord op de vraag van zijn leerlingen: wanneer kom het einde der tijden en hoe kunnen we signalen herkennen? Jezus vertelt hen dan de gelijkenis van de vijgenboom. ‘Zo gauw zijn takken uitlopen’ zegt hij, ‘en in blad schieten, weet je dat de zomer in aantocht is. Dan is het einde nabij. Op die dag kom ik terug en dan zal het net zo zijn als toen bij Noach. Vele mensen en dingen zullen vergaan en alles wat en wie goed is, blijft over.

Jezus weet zelf ook niet wanneer dat einde komt. Dat weet alleen de Enige. Dus, is zijn advies: wees altijd voorbereid, houd die vijgenboom in de gaten op de eerste tekenen van het komende licht. Sta klaar, want de Mensenzoon komt op een tijdstip waarop je het niet verwacht.

Om weer terug te keren naar de klimaatcrisis. Op de pof leven is dus echt niet verstandig, want voor je het weet is te laat. Doorgaan met iets terwijl je weet dat het niet goed is voor jouzelf, of voor anderen …. Waarom zou je het doen? Alleen het goede blijft immers over, vertelt Jezus ons. Dus waarom doorgaan met het slechte?

Deze weken gaan we samen op weg naar kerst. Het is een tijd van bezinning en zelfonderzoek. Micha en Matteüs dagen ons uit om af te dalen in ons diepste zelf en onze duisternis te ontmoeten. Pas als we die durven te zien, kunnen we kiezen om te veranderen om het Licht te worden – misschien maar een heel klein beetje – zoals Jezus dat zelf was.

Moge het zo zijn.

Foto: Jan Glorius

2 antwoorden
  1. Toine van Poppel
    Toine van Poppel zegt:

    Simone, allereerst hartelijke dank voor de schitterende nieuwe website waar je veel tijd en energie in gestoken hebt. Het resultaat mag er zijn. Bovendien is het me gelukt om via een wachtwoord op het interne deel van de site te komen. En dat is voor mij al een hele prestatie zoals je wellicht al geconstateerd hebt.
    Dan over je overweging van 1 december. Ik was niet aanwezig gister in de dienst van Ekklesia omdat we op 30 november een bruiloft hadden in Denemarken. Daarom ben ik blij dat ik de overweging nu al meteen op de site kan lezen. Een prachtige overweging wederom van jou Concreet en oproepend tot verandering. Ik vind dat een heel belangrijke boodschap van onze Ekklesia; doe er wat aan en verander, indien nodig,, allereerst jezelf in plaats van maar te wijzen naar anderen of andere instellingen (overheden, politiek enz.). Het is heel knap van je dat je het verhaal van Micha en van Mattheus meteen naar de dag van vandaag weet te vertalen. Kortom, weer stof genoeg om een week of langer mee vooruit te kunnen. Groet, Toine

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *