Overweging van 22 december 2019 door Jan Glorius bij Micha 7,1-7; Micha 7,18-20; Matteüs 1, 18- 25

“Weinig gedijt in de schaduw en een mens al helemaal niet.”
I

Het is niet mis wat de profeet Micha ons in de eerste lezing voorhoudt:
“Iedereen belaagt zijn naaste,
rechters spreken recht tegen betaling.
Geloof je naaste niet, vertrouw je vriend niet,
let op je woorden, ook bij wie er in je armen ligt…”

Micha wijst ons hier op de schaduwkant van de samenleving.
Onrecht, leugen, bedrog, egoïsme, het is van alle tijden, het is van nu.
De woorden van Micha confronteren ons daar keihard mee.
Dat is niet leuk om te lezen. Maar wel goed.

Het is ook niet altijd leuk om de krant te lezen
of naar het journaal te kijken of op TV documentaires te zien
met persoonlijke verhalen over misbruik, mishandeling, discriminatie.
Of over wat er mis is in de wereld, het milieu, vluchtelingen, oorlog, terrorisme.

Er zijn wel mensen – en ik ken ze –
die besluiten om het abonnement van de krant op te zeggen
en op TV alleen maar naar leuke programma’s te kijken.

Diezelfde mensen hebben de neiging om ook de verhalen van hun naasten
over hun zorgen en ziekten weg te wuiven;
“Ach het valt wel mee, het had allemaal veel erger kunnen zijn,
zand erover, het komt heus wel weer goed!”

Het is hoogst irritant als mensen dat doen!
Want met dat afwimpelen voel jij je als klager niet gehoord.
Geen troost, geen medeleven.
Je schiet niets op met hun opmerkingen.

En met het wegleggen van de krant
en het uitzetten van de televisie wordt de wereld niet gered.

Nee, dan liever Micha!
Die zegt waar het op staat.
Hij raakt de wonden aan en – gelukkig – dezelfde handen wijzen ook de weg naar genezing.

Dat hoorden we in de tweede lezing – en dat is het slot van het boek Micha.
Daar benadrukt hij nog maar eens dat de Enige een trouwe God is,
vergevingsgezind en goed.

Door op God te vertrouwen kunnen we uit de schaduwkant van de wereld stappen.

II

Over iemand die ook goed uit de schaduw kon stappen vertelt Mattheus ons:
Jozef.
Sint Jozef heb ik altijd een beetje een sneue Heilige gevonden!
Hij staat altijd in de schaduw van Maria en het is nooit leuk om alleen maar “de man van…” of de “de vrouw van…” te zijn en Jozef is “de verloofde van…”
Daar komt nog bij dat hij niets heldhaftigs gedaan heeft om Heilig te worden.
Jozef heeft juist dingen NIET gedaan!
Om precies te zijn heeft hij 2 dingen niet gedaan.

Het eerste wat hij niet deed is seks hebben met Maria,
in ieder geval niet vóór dat Jezus werd geboren.
Of er daarna wel sprake is van seks vertelt Mattheus niet: dat blijft privé.

Het tweede wat Jozef NIET gedaan heeft is Maria wegsturen,
van haar te scheiden toen hij te weten kwam dat ze zwanger was
– en dus niet van hem: dat wist hij zeker!

Jozef was dat wel van plan en dat is zeer begrijpelijk.
Met de zwangerschap van Maria valt voor hem een donkere schaduw over zijn leven en zijn toekomstverwachtingen. Een droom valt in duigen.

Maar dan is er die andere droom.
De droom van een engel die zegt het allemaal goed komt
en dat dit gebeuren past bij God-met-ons.

Die droom geeft Jozef de moed om uit zijn eigen schaduw te stappen
en Maria tot vrouw te nemen.

In de gespreksgroep van de Ekklesia wijst Leon Segers er regelmatig op
dat de Bijbel géén geschiedenisboek is en dat we de verhalen,
zoals bijvoorbeeld over Jozef en Maria, niet letterlijk moeten opvatten.
Dat is natuurlijk ook zo.

Waar het om gaat is dat we lezen wat er gebeurt
als gelovige mensen zich durven open te stellen voor God
en uit hun eigen schaduw durven stappen, zichzelf in dienst te stellen van die God: “Mij geschiedde naar Uw woord”.
Dat brengt een geweldig mysterie teweeg: God wordt mens.

III

En dan wij! Ook gelovige mensen…(althans de meesten van ons)

Ook onze dromen vallen vaak in duigen.
In ieder mensenleven gaan dingen mis: een ernstige ziekte of gebrek van onszelf
of van mensen van wie we houden,
een stukgelopen relatie,
het werk waar je eerst zo enthousiast over was – en misschien nog –
vergt te veel van je en je krijgt een burn-out.
Of je wordt aan de kant gezet.
Je kampt met depressies of trauma’s uit een verleden van misbruik of mishandeling, met een verslaving of met verwardheid en waanideeën…
Het kan ons allemaal overkomen!

Welke droom kan de nachtmerrie, die het leven dan is, verdrijven?
Hoe kunnen we uit onze eigen schaduw stappen?

Laten we eerlijk zijn: dat kan niet altijd!
Als de schaduw van Altzheimer, Parkinson of MS over je leven valt
is daar niet veel meer aan te doen.
En lang niet altijd kun je de strijd tegen kanker winnen.

Lang niet altijd lukt het om uit eigen kracht uit een ernstige depressie,
verslaving of psychose te komen.

Dan is het maar te hopen dat je goed opgevangen wordt,
door professionals die niet alleen deskundig maar ook menselijk bewogen zijn.
En dat er mensen zijn die naast je blijven staan en je trouw blijven.
Mensen die wat licht strooien op jouw donkere schaduw.

Maar soms lukt het wél om uit je eigen schaduw te stappen.
Soms breekt op een onverwacht moment je somberheid open.
Het overkomt je als een droom.
Wie of wat dat veroorzaakt?
Dat zal voor iedereen anders zijn!
Misschien een ontmoeting met iemand die invoelend en wijs is,
iemand die écht luistert.
Een goed gesprek dat bemoedigd en iets openbreekt.
Misschien door in een lied, een gedicht, een gedachte, die nieuwe perspectieven openen, een kind dat je toelacht, een hand op je schouder.

IV

Overmorgen vieren we Kerstmis. God stapt uit de schaduw.
Wordt een Kind, klein en behoeftig, geboren in een eenvoudige stal.
Emanuel, God met ons.
In dit Kind, komt aan het licht wie God is: een trouwe God, een mensen God, een God die Liefde is, een God die sterker is dan de dood.

Een God die ons hoop geeft op de toekomst die een remedie is tegen somberheid, een God bij ons is. Ik-zal–er-zijn.

Als wij ons open stellen voor deze God
zijn we “Klaar voor Kerst”.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *