Goed zo!
Overweging op zondag 15 november 2026 door Jan Glorius
Ezechiël 34: 11 – 17 en Mattheus 25: 31 – 46
Goed zo, Jezus!
Deze kreet komt uit de pen van de Tilburgse kunstenaar en tekenaar Gert-Jan van Leeuwen. Als GHUMMBA publiceert hij drie keer week in de Volkskrant een volkomen absurde cartoon. Bijvoorbeeld deze: een man zit in de bijbel te lezen en roept uit: ‘Goed zo, Jezus!’
Ik vind ‘m erg leuk, maar ik kan me ook voorstellen dat je je afvraagt wat daar nou zo leuk aan is: voor absurditeit heb je een bepaald soort humor nodig.
‘Goed zo, Jezus!’. Daar moest ik aan denken bij de lezing van vandaag over het laatste oordeel. Veel mensen zullen tevreden zijn met het recht dat daar plaatsvindt. Goed zo, dat die botte en harteloze bokken, die zich niets aantrekken van de noden van hun medemensen, eeuwige bestraffing te wachten staat. Goed zo, dat de schapen, die in al hun onnozelheid simpelweg het goede deden, een eeuwig leven in het koninkrijk ten deel valt. Zo hoort het immers te gaan. Als er in dit aardse leven dan geen gerechtigheid is, dan toch minstens wel in het leven ná de dood… Goed zo, dus, dat er een hemel is voor de goede en rechtvaardige mensen en een hel voor alle slechteriken.
Een ‘verder’ na de dood
Of het echt zo zal gaan, of wij allen ooit ter verantwoording worden geroepen in zoiets als een laatste oordeel en of er dan een hemel en een hel zullen zijn, dat weet niemand. We kunnen er als gelovige mensen van alles over bedenken en beweren, we kunnen wensen dat alle tirannen, terroristen en misdadigers ter verantwoording worden geroepen, maar uiteindelijk weten we er niets over het einde der tijden. Toch leeft bij de meesten van ons, zo hoor ik in onze gespreksgroep en tijdens de zomervieringen, de overtuiging dat er een ‘verder’ is na de dood. Ook ik geloof dat alles bij God begint en ook weer naar God zal terugkeren. Maar het is aan God hoe het zal gaan en hoe het zal zijn. Laten we dat stuk van deze lezing uit Mattheüs dus maar rusten en focussen op andere aspecten.
Bokken en schapen
Heer, wanneer hebben wij u hongerig gezien en dorstig, als vreemdeling of naakt, ziek of in de gevangenis?
Dat die bokken, die geen hand uitsteken naar hun medemens de vraag stellen: ‘wanneer dan…hebben wij niet gedaan wat we moesten doen?’, dat begrijp ik wel. Hun eigen belang, hun ego en hun vol zijn van zichzelf maakt hen blind. Ze zien niet dat er mensen zijn die hulp nodig hebben, of – als dat wel het geval is- zien ze geen reden om deze mensen helpen. Het is ieder voor zich, toch? Als je mensen niet zien staan, hoe kun je dan ooit weet hebben van God? Dan leef je alleen maar voor jezelf.
Maar ook de schapen die wél het goede deden, stellen de vraag: ‘wanneer dan … hebben wij al dat goeds voor U gedaan?’ Kom op, zeg! Dat wéét je toch zelf wel! Een goede daad blijft nooit onopgemerkt. In de meeste gevallen word je ervoor bedankt en gewaardeerd en zo niet (er is ook veel ondankbaarheid in de wereld) dan weet je zélf wel dat je iets moois gedaan hebt voor die ander. En dat geeft je dan een tevreden gevoel en een goed geweten, als een soort beloning.
En bovendien verhoogt het je aanzien bij de mensen uit je omgeving: ‘Goed bezig, jij!’.
Daar is niks mis mee, maar het is wel goed om je daar bewust van te zijn. Je doet nooit iets 100% alléén voor de ander, er speelt altijd iets van eigenbelang mee.
Onopgemerkte onbaatzuchtigheid
Johannes van het Kruis beweerde dat een daad alleen dán goed is als niemand te weten komt dat jij die goede daad gedaan hebt, niemand, niet degene aan wie je het goeds deed en zelfs God niet! Want dan weet je zeker dat je er geen beloning voor ontvangt; niet op aarde en niet in het hiernamaals. Pas dán is je daad werkelijk onbaatzuchtig. Maar zulke onopgemerkte onbaatzuchtigheid is voor ons gewone mensen niet haalbaar. Alleen God is goed en wij doen maar wat we kunnen.
Wat we in het evangelie van vandaag lezen is dat God en mensen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ieder mens is geschapen naar Gods beeld. En méér nog dan dat: het levensverhaal van mensen is altijd een uitdrukking van dat wat groter is dan die mens. In ieder mens kunnen we iets Heiligs ontmoeten en respecteren. Doe je iets goeds voor iemand dan eer je daarmee niet alleen die mens, maar ook dat Heilige in hem of haar. Je eert daarmee ook God.
Een goede herder
Als we dan geschapen zijn naar Gods beeld en daar recht aan willen doen, dan moeten we proberen een goede herder te zijn voor elkaar, zoals Ezechiël dat zo beeldend schrijft in de eerste lezing. Hij schrijft deze tekst tijdens de ballingschap, die volgens hem te wijten was aan de afvalligheid van Israël. Velen onder het volk aanbaden afgoden. Niet doen, zegt Ezechiël, er is maar één God en dat is de Ene. En die God is als een herder, die het verdwaalde schaap gaat zoeken, verjaagde dieren gaat terughalen, gewonde dieren verbindt, zieke dieren gezond maakt, ze laat grazen op groene weiden en ze rust geeft. Hierin klinken de werken van barmhartigheid door.
Slachten zoals het moet?
Ok, er volgt nog een wat wreed stukje in die tekst van Ezechiël: ‘…maar de vette en sterke dieren zal ik doden. Ik zal weiden zoals het moet.’ Dat doden van ‘de vette en sterke dieren’ klinkt voor de vegetariërs onder ons erg wrang, zeker omdat erbij staat ‘zoals het moet’. De slacht is uiteindelijk wel het doel van een herder, naast het scheren van de wol, maar of dat is ‘zoals het moet’, daar zal niet iedereen het mee eens zijn. Ik lees het maar zo dat God beschikt over ons leven
en dat God bepaalt wanneer het uur van onze dood komt.
Goed zo!
En dat brengt ons dan weer terug bij de tweede lezing waarin ieder mens – goed of slecht – naar God terugkeert. Zover is het nog niet; we zijn nog op aarde, we leven nog. Ook ik sta nog in dit leven en probeer, net als jullie allemaal, naar best vermogen hier en daar wat goeds te doen. Wie weet bladert God, op het einde der tijden, dan nog eens door mijn levensboek en roept dan uit: ‘Goed zo, Jan!’.



Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!