Even is het waar

Overweging op zondag 1 maart 2026 door Jan Glorius

Bij: Exodus 24,12-18 en Mattëus 17, 1-9

Niemand heeft ooit God gezien,
maar wij mochten zijn glorie aanschouwen,
Jezus, de Zoon van de levende God.

Huub Oosterhuis

In de lezing van Matteüs hoorden we hoe Petrus, Jacobus en zijn broer Johannes, daar op een hoge berg, die glorie mochten aanschouwen. Uit een stralende wolk klonk een stem: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind ik vreugde.’ Het vervulde hen met een angstig ontzag.

Ook Mozes klom een hoge berg op. Ook hier was sprake van een wolk waaruit de stem van God klinkt. De Israëlieten zagen vanuit het dal Gods majesteit als een laaiend vuur. Indrukwekkend allemaal.

Godservaring in Oostenrijk

‘Vele wegen leiden tot God, maar de mooiste weg is die door de bergen.’ Deze spreuk zie je in Oostenrijk of Zwitserland weleens bij een wegkruis of kapelletje staan. Ik ben het er van harte mee eens! Een berg kan een plaats zijn om iets van de glorie van God te ervaren.

De bergen zijn altijd mijn favoriete vakantiebestemming. Samen met Ton, maar ook wel in mijn eentje, klim ik het liefst naar het hooggebergte. Wandelend in het dal ben ik tevreden, In de alm gekomen wordt ik blij, maar boven de 2500 meter voel ik me steevast gelukkig.

In het hooggebergte zijn dat is voor mij: de geluiden van het dal laten verstommen, loskomen van de dagelijks beslommeringen, me bewust geworden van mijn eigen lijf – een berg opgaan kost me al snel 3 tot 5 uur stevig klimmen – wat licht draaierig worden in mijn hoofd door de ijle lucht. Ik sta als vanzelf open voor de stilte, de natuur, de leegheid, de overweldigende schoonheid van de bergen. Een koppeltje raven, een steenarend en een fluitende marmot, de zwarte roodstaart en de tapuit, de bloeiende gentianen en een fladderende rouwmantel: voor even delen we hetzelfde weerbarstige ‘zijn’ in het hooggebergte. Ik voel me mens.
Klein en groot tegelijkertijd.

Ik wil het niet groter maken dan het is, maar dáár in de hoogte, leegte en stilte mocht ik iets van de glorie en majesteit van God ervaren. Nee, ik hoorde geen stem. Nee, ik zag geen visioen en ook geen helder licht. Donkere wolken zag ik er wel ooit, maar dat was dan van een plotseling opkomend onweer. En ja, ook dat is zéér beangstigend!

Ik heb geen woorden voor wat me overkwam. Het was een plotseling wéten dat God er ís, een weten zonder twijfel. Een ervaren dat God Leegte is en Licht
dat die Leegte ín mij is, dat ik mag wandelen ín dat Licht.

Zien soms even

Zo’n ervaring duurt maar kort… ‘Even is het waar en dan is het weg’ schreef Huub Oosterhuis, en ik snap wat hij bedoelt! Het is een ‘zien soms even‘, meer niet.
Maar hoe vluchtig zo’n ervaring ook is, de herinnering aan dat mystieke moment blijft en je mag het meedragen.

Zo’n ervaring vasthouden lukt niet: Petrus probeerde het: ‘Laten we hier drie tenten bouwen…‘ Dat gaat ‘m dus niet worden! ‘Hij wist niet wat hij zei’, staat er bij Lucas en Marcus. Het is ‘Zien, soms even.’ Het is ‘Even is het waar en dan is het weg.’

Ik denk zomaar dat velen van jullie vergelijkbare momenten hebben meegemaakt. In de gespreksgroep van onze kerk komen die ervaringen soms ter sprake. De een overkwam het in de natuur, zoals bij mij, staand op de stronk van een oude boom bijvoorbeeld of lopend over het strand. Een ander overkwam het tijdens een viering in een kathedraal, waar het gezang en de architectuur je kan optillen richting God. Weer een ander op momenten van ernstige crisis, in een ziekenhuisbed met de dood bijna tastbaar nabij, waardoor de toekomst ineens een ander perspectief en kleur krijgt. Of op momenten van ondraaglijke pijn. Een licht, een kracht was bij hen, overschaduwde hen. Of anderen maken het mee rondom het sterven en de dood van een dierbare of juist bij de geboorte van een kind. Zij voelen: ‘Er is een God die ons draagt.’ En het gebeurt ook wel zomaar, gewoon, volkomen onverwacht
dat een mens voelt hoe God nabij is.

Of het gebeurt helemaal nooit, dat kan ook. Misschien had jij nooit zo’n ervaring. Dat heb je zelf niet in de hand. Het overkomt je of niet. Dan zijn er ongetwijfeld andere ervaringen die je motiveren om hier naar toe te komen om je geloof met anderen te delen. Het is de uitdaging van alle gelovigen om zulke piekervaringen mee te dragen als blijvende bron van geloof. Gods wegen zijn ondoorgrondelijk. Maar soms mag je even een berg op.

Voorbij de woorden

Woorden schieten te kort om zulke ervaringen te beschrijven, maar het helpt als we erover zingen.

Heer onze Heer, hoe zijt Gij aanwezig
en hoe onzegbaar ons nabij.

Gij zijt onzichtbaar voor onze ogen
en niemand heeft u ooit gezien.
Maar wij vermoeden en geloven
dat Gij ons draagt, dat Gij ons dient.

  Huub Oosterhuis

Ook het lied ‘Boven op de berg’ van Bram Vermeulen weet te raken aan die onzegbare ervaring.

Boven op de berg

‘t was boven op de berg dat ik begreep
en besloot het nooit meer te vergeten

‘t was boven op de berg dat ik begreep
wat ik allang had moeten weten

Diep onder mij het zachte groene dal
Hier boven mij de wolken in het blauw

‘t was boven op de berg dat ik begreep
wat ik nooit meer vergeten wou

geen stem geen vuur vanuit een struik
gewoon de vage bergen in de mist

‘t was boven op de berg dat ik begreep
dat ik dit al langer wist
altijd, altijd…altijd

geen donderslag bij heldere hemel
ook niet de bleke sikkel van de maan

‘t was boven op de berg dat ik begreep
ik kan ook zonder angst bestaan

was het de wind die mij vertelde
je bent nooit alleen op deze aarde!?

‘ t was boven op de berg dat ik begreep
wat ik allang bewaarde..

was het de warmte van de zon?
de geur van steen door mij erkend?

‘t was boven op de berg dat ik begreep
je bent nooit alleen als je samen met jezelf bent

altijd, altijd ….altijd