Hemelvaart

Overweging op zondag 11 mei 2026
door Simone Snakenborg

Bij: Lucas, 24,49-53 en Handelingen 1, 9-11

Een aantal jaar geleden lieten we onze dochter voor het eerst alleen thuis in de zomervakantie. Ze was bijna 16 en zou een week later met een vriendin en háár ouders naar Spanje gaan. Voor ons en dochterlief was dat harstikke spannend. Want ze gedroeg zich als een gezonde puber en interpreteerde onze goede raad op eigen wijze. En toch lieten wij haar los. Natuurlijk wetende dat dat ene feestje er zou komen dat bij de buren niet onopgemerkt bleef. Dat er servies zou sneuvelen, een vlek op de bank. Toch gingen wij en natuurlijk kwamen we, zoals beloofd, terug.

Feest van Hoop

Dát is, heel kort gezegd, het feest van Hemelvaart uitgelegd in één minuut. Een heel simpel liedje over een best wel ingewikkeld onderwerp. Hemelvaart is het hart van het drieluik tussen Pasen en Pinksteren. Het is een feest van hoop. Niet van weggaan en voltooid verleden tijd. Maar van weer terugkomen en ondertussen ruimte en vertrouwen voelen om het zelf te doen. Een feest in de tegenwoordige en de toekomende tijd.

Dauwtrappen

De hemelgang van Jezus wordt alleen door Lucas wat meer in detail beschreven. We hebben het zojuist gelezen. Dat is niet heel veel tekst: een verschil met alle woorden over Kerst, Pasen en Pinksteren.

Vóór de derde, vierde eeuw was Hemelvaart vermoedelijk samengevoegd met Pinksteren. Nu is het een apart feest dat plaatsvindt veertig dagen na Pasen en negen vóór Pinksteren. Van oudsher een van de weinige vrije dagen voor het werkvolk. Bekend van dauwtrappen vanwege de overtuiging uit de Germaanse tijd dat de ochtenddauw geneeskrachtig is.

Verdwijnen met zijn eigen lichaam

Wat vertelt ons het verhaal van Hemelvaart? De opgestane Jezus verdwijnt met zijn eigen lichaam op een wolk uit het zicht van zijn leerlingen naar ergens voorbij dit leven: de hemel. Heel lang was de hemel boven ons. Dus daarom lezen wij omhoog- of opgeheven, en ook wel: opgevaren, opgenomen of omhoog gedragen, afhankelijk van de vertaling die je leest. De Griekse bewoordingen van Lucas gaan ook die richting op.

Jezus’ Hemelvaart is niet een verhuisbericht.

Einde

In Lucas 24 is de Hemelvaart het einde van Jezus’ aardse optreden. Jezus nam de leerlingen mee uit Jeruzalem, zegende hen en verdween. Maar niet na een belofte en misschien ook wel een waarschuwing. ‘De Enige zal doen wat jullie is beloofd, maar blijf in de stad tot jullie met kracht uit de hemel worden bekleed.’ Dat is de belofte van Pinksteren.

Springplank

Lucas gaat verder in het eerste hoofdstuk van Handelingen. Nu maakt hij van de hemelse reis een springplank naar de toekomst. Want als Jezus zó vertrokken is, blijven de leerlingen verbijsterd omhoog staren. Tot twee engelen het gezelschap wakker schudden. ‘Hij is niet voor altijd weg, hij komt terug’, zeggen zij.

Persoonlijke opdracht

En het is niet de bedoeling dat de leerlingen in de tussentijd op hun handen gaan zitten. Al diverse malen heeft Jezus hen gevraagd om zijn taak over te nemen. Als Jezus nog bij hen is, zijn ze ooggetuigen. Maar vanaf het moment dat hij hen is ontstegen, is Jezus IN hen en zijn zij het die het doen en leven in zijn naam. De leerlingen krijgen de persoonlijke opdracht om de wereld in te gaan en van Jezus te getuigen en over hem te onderwijzen.

Verhuisbericht?

Jezus’ Hemelvaart is niet een verhuisbericht. Hij is niet geëmigreerd naar Verweggistan, maar juist dichtbij. Niet meer gebonden aan één plek, één lichaam, één moment. Maar overal aanwezig. Juist ook vanwege de belofte van zijn terugkomst en juist ook omdat hij zijn leerlingen vraagt in actie te komen.

Het is géén verdwijning, maar ultieme verschijning. Jezus kwam op aarde om God en de mensen te verbinden. Met Hemelvaart neemt hij de aarde méé naar de hemel. Volgens het 16^e hoofdstuk van Marcus zit hij daar aan de rechterhand van de Vader in gelukzaligheid. Hemel en aarde zijn dichterbij gekomen.

Hoop

Er is dus hoop. God en de mensen kunnen weer samenleven, zonder de interventie van de Mensenzoon.

Er is hoop. Alleen na de Hemelvaart is de uitstorting van de Geest van de Enige mogelijk geworden.

Er is hoop. Als wij óók Jezus’ leerlingen willen zijn. Enneh, dat mag zoekend, proberend, falend, net zolang tot het lukt. En af en toe een goed feestje tussendoor. Zoals leerlingen dat doen. Om het verhaal van Jezus door te vertellen en … te doen. Door te leven voor vrede en gerechtigheid, door onze naasten lief te hebben, door op te komen voor de minsten van de minsten.

Er is hoop, zolang wij hopen. Zei René twee weken geleden niet ook al: stop nou met vergeten dat we verlost zijn?

Er is hoop, zolang wij uitzien naar de belofte van Pinksteren dat een wolk van gezegende regen over ons wordt uitgestort.

Zolang wij met lichte ogen en een hart vol liefde uitzien naar zijn wederkomst.

Er is hoop

op steeds weer een nieuw begin.

AMEN